สภาพชุมชนเศรษฐกิจ สังคม อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร
          สภาพพื้นที่และเขตติดต่อ
อำเภอเลิงนกทา เดิมเป็นกิ่งอำเภอขึ้นอยู่ในความปกครองของอำเภออำนาจเจริญ จังหวัดอุบลราชธานี (ปัจจุบันคือจังหวัดอำนาจเจริญ) โดยรวมเอาตำบลกุดเชียงหมี ตำบลหนองสิม
ตำบลบุ่งค้า ของอำเภออำนาจเจริญ และตำบลส้มผ่อ ตำบลห้องแซง ของอำเภอยโสธร ตั้งเป็นกิ่ง
อำเภอ       เลิงนกทา เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พุทธศักราช 5480 ตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอเลิงนกทา ที่บ้านเลิงนกทา (ปัจจุบันเป็นบ้านสวาท หมู่ที่ 11 ตำบลสวาท อำเภอเลิงนกทา) ต่อมาได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พุทธศักราช 2490 และได้รับอนุมัติให้ย้ายสถานที่ราชการออกมาตั้งอยู่ติดถนน
ชยางกูร สายอุบลราชธานี - นครพนม บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 116 บ้านสามแยก หมู่ที่ 18 ตำบลสวาท อำเภอเลิงนกทา (ปัจจุบันเป็นหมู่ที่ 11 ตำบลสามแยก อำเภอเลิงนกทา) เมื่อ พุทธศักราช 2506 จนถึงปัจจุบัน

 

คำว่า "เลิงนกทา" มาจากคำว่า เลิง + นกทา
เลิง หมายถึง ที่ลุ่มมีแอ่งน้ำ
นกทา หมายถึง นกชนิดหนึ่งคล้ายไก่ต๊อก อาหารของนกชนิดนี้ ได้แก่ ผลไม้ มด ปลวก เหตุที่เรียกที่นี่ว่า "เลิงนกทา" เพราะสมัยก่อนมีนกทาเป็นจำนวนมากอาศัยอยู่ตามที่ลุ่ม และหนองน้ำ แต่ปัจจุบันแทบไม่เหลือให้เห็นแล้ว เพราะสภาพพื้นที่เปลี่ยนไป เนื่องจากมีคนเข้าไปตั้งบ้านเรือน และทำมาหากินอยู่ทั่วไป
แผนที่อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร
คำอธิบาย: C:\Users\tong01\Desktop\loeng.jpg
อำเภอเลิงนกทาตั้งอยู่ทางทิศเหนือสุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ          ติดต่อกับ         อำเภอหนองสูงและอำเภอนิคมคำสร้อย (จังหวัดมุกดาหาร)
ทิศตะวันออก     ติดต่อกับ         อำเภอดอนตาล (จังหวัดมุกดาหาร) และอำเภอชานุมาน (จังหวัดอำนาจเจริญ)

ทิศใต้             ติดต่อกับ         อำเภอเสนางคนิคม (จังหวัดอำนาจเจริญ) 
อำเภอไทยเจริญ และอำเภอกุดชุม
ทิศตะวันตก      ติดต่อกับ         อำเภอหนองพอก (จังหวัดร้อยเอ็ด)
คำขวัญประจำอำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร 
“แหล่งเกษตรกรรมฟูเฟื่อง เมืองนกทาใหญ่
ถิ่นภูไทงามเลิศ                      ต้นกำเนิดสายธาร
งามตระการภูถ้ำพระ                แหล่งธรรมะดีเด่น”
แหล่งเกษตรกรรมฟูเฟื่อง  คำอธิบาย: \\Itcenter\ฝ่ายต่างๆ\ฝ่ายแผนงานและความร่วมมือ\สถานศึกษาพอเพียง\ภาพ\ดำนา.png
เมืองนกทาใหญ่            คำอธิบาย: \\Itcenter\ฝ่ายต่างๆ\ฝ่ายแผนงานและความร่วมมือ\สถานศึกษาพอเพียง\ภาพ\นกกระทา.png
ถิ่นภูไทงามเลิศ               คำอธิบาย: \\Itcenter\ฝ่ายต่างๆ\ฝ่ายแผนงานและความร่วมมือ\สถานศึกษาพอเพียง\ภาพ\ภูไทย.png
ต้นกำเนิดสายธาร             คำอธิบาย: \\Itcenter\ฝ่ายต่างๆ\ฝ่ายแผนงานและความร่วมมือ\สถานศึกษาพอเพียง\ภาพ\แม่น้ำ.png
งามตระการภูถ้ำพระ           คำอธิบาย: \\Itcenter\ฝ่ายต่างๆ\ฝ่ายแผนงานและความร่วมมือ\สถานศึกษาพอเพียง\ภาพ\ภูถ้ำพระ.png
แหล่งธรรมะดีเด่น               คำอธิบาย: \\Itcenter\ฝ่ายต่างๆ\ฝ่ายแผนงานและความร่วมมือ\สถานศึกษาพอเพียง\ภาพ\พระใหญ่.png

สภาพทางภูมิศาสตร์
อำเภอเลิงนกทาเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดยโสธร อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัดยโสธร ห่างจากจังหวัดยโสธรประมาณ 69 กิโลเมตร ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 600กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 1,033 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 655,525 ไร่
# ลักษณะภูมิประเทศ
อำเภอเลิงนกทา มีสภาพพื้นที่เป็นที่ราบและภูเขาเป็นบางส่วน เป็นป่าค่อนข้างสมบูรณ์ ติดต่อกันเป็นเทือกเขาในอำเภอหนองสูง จังหวัดมุกดาหาร ด้านทิศตะวันออกเป็นเทือกเขา ติดกับ
อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ ด้านใต้มีเทือกเขาติดกับอำเภอเสนางคนิคม จังหวัดอำนาจเจริญ พื้นที่ส่วนหนึ่งเป็นป่า ที่เหลือเป็นที่ราบ ป่าไม้หลายแห่งมีการบุกรุกของราษฎร ลักษณะของดินเป็น
ดินร่วนปนทราย
# สภาพภูมิอากาศ
มีลักษณะภูมิอากาศแบบมรสุม 3 ฤดู ฤดูหนาวค่อนข้างหนาวจัด ฤดูร้อนร้อนจัด มีฝนตกชุกพอสมควร ปริมาณฝนเฉลี่ย 203.43 มิลลิเมตร/ปี อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย 32.08 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย 20.18 องศาเซลเซียส 
# ประชาการ
อำเภอเลิงนกทา มีประชากร ทั้งหมด 95,265 คน แยกเป็นชาย 47,831 คน หญิง 47,434 คน มีครัวเรือนจำนวน 21,075 ครัวเรือน
# ความหนาแน่นของประชากร
ความหนาแน่นเฉลี่ย 91.96 คน/ตารางกิโลเมตร
# รายได้เฉลี่ย
ประชากรในเขตอำเภอเลิงนกทา มีรายได้เฉลี่ย 27,985 บาท/คน/ปี 
# การปกครอง
แบ่งเขตการปกครอง ออกเป็น 10 ตำบล 140 หมู่บ้าน 9 เทศบาลตำบล 3 อบต. 
# การเมือง
สถิติการเลือกตั้ง
1. การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขตเลือกตั้งที่ 4 เมื่อวันที่ 6 มกราคม  2544
ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวน 97,469 คน ผู้มาใช้สิทธิ จำนวน 68,636 คน คิดเป็นร้อยละ 70.41 บัตรดี จำนวน 62,658 บัตร , บัตรเสีย จำนวน 5,055 บัตร , คิดเป็นร้อยละ 7.36
2. การเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2543 ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวน 64,731 คน , ผู้มาใช้สิทธิ จำนวน 45,746 คน คิดเป็นร้อยละ 70.67 บัตรดี จำนวน 43,161 บัตร,
บัตรเสีย จำนวน 2,585 บัตร
3. การเลือกตั้งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดยโสธร เขตอำเภอเลิงนกทา
เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2543 ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 63,390 คน , ผู้มาใช้สิทธิ จำนวน 40,527 คน
คิดเป็นร้อยละ 63.93 บัตรดี จำนวน 39,344 บัตร , บัตรเสีย จำนวน 1,183 บัตร
4. การเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลตำบลสามแยก และเทศบาลตำบลเลิงนกทา
เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2543 ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 5,586 คน , ผู้มาใช้สิทธิ จำนวน 3,219 คน
คิดเป็นร้อยละ 62.99 บัตรดี จำนวน 3,061 บัตร , บัตรเสีย จำนวน 158 บัตร 
# โครงสร้างพื้นฐาน
1. ไฟฟ้า อำเภอเลิงนกทา มีไฟฟ้าใช้ 20,315 ครอบครัว ยังไม่มีไฟฟ้าใช้ 760 ครอบครัว การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคมีแผนที่จะขยายเขตไฟฟ้าออกไปจนราษฎรมีไฟฟ้าใช้ครบทุกครัวเรือน
2. ประปา มีประปาระดับอำเภอและหมู่บ้าน ดังนี้
2.1 การประปาส่วนภูมิภาค จำนวน ๑1แห่ง เขตบริการอยู่ในเขตพื้นที่
ตำบลสามแยก, ตำบลสวาท และตำบลโคกสำราญ จำนวน 19 หมู่บ้าน
2.2 ประปาหมู่บ้าน จำนวน 82 แห่ง
2.3 ประปาชนบท จำนวน 25 แห่ง
3. โทรศัพท์ มีเลขหมายโทรศัพท์ จำนวน 1,295 เลขหมาย, ครัวเรือนที่ใช้
จำนวน 1,120 ครัวเรือน มีโทรศัพท์สาธารณะ จำนวน 42 เครื่อง และมีความต้องการใช้โทรศัพท์อีกประมาณ 500 เลขหมาย
4. การคมนาคม การคมนาคมติดต่อระหว่างอำเภอและจังหวัด รวมทั้งการคมนาคมภายในตำบลและหมู่บ้าน มีรายละเอียดดังนี้
4.1 ทางหลวงแผ่นดิน จำนวน 4 สาย ระยะทาง ประมาณ 120 กิโลเมตร
4.2 ทางหลวงชนบท จำนวน 4 สาย ระยะทาง ประมาณ 115 กิโลเมตร
4.3 เส้นทางเชื่อมต่อในท้องถิ่น จำนวน 51 สาย ระยะทาง ประมาณ 357 กิโลเมตร
5. การสื่อสารและการโทรคมนาคม มีที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข จำนวน 1 แห่ง
6. แหล่งน้ำ
6.1 อ่างเก็บน้ำห้วยลิงโจน ปริมาณเก็บน้ำ จำนวน 18.40 ล้านลูกบาศก์เมตร
6.2 อ่างเก็บน้ำห้วยสะแบก ปริมาณน้ำที่เก็บ จำนวน 26.80 ล้านลูกบาศก์เมตร
6.3 สระเก็บน้ำ หนอง บึง จำนวน 287 แห่ง
6.4 บ่อบาดาล จำนวน 385 แห่ง
6.5 ฝายกั้นน้ำ จำนวน 116 แห่ง
# ด้านเศรษฐกิจ อาชีพหลัก ได้แก่ (อาชีพและธุรกิจ)
1. อาชีพทางการเกษตร อำเภอเลิงนกทา มีเนื้อที่การเกษตรทั้งหมด 259,653 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 39.60 ของพื้นที่ทั้งหมด โดยแยกเป็น
- พื้นที่ทำนา ประมาณ 192,569 ไร่
- พื้นที่ทำไร่ ประมาณ 48,967 ไร่
- พื้นที่ทำสวน ประมาณ 18,117 ไร่
โดยพื้นที่ปลูกมีผลผลิต ดังนี้
- ข้าว ประมาณ 777,022 ตัน/ปี
- อ้อย ประมาณ 10,500 ตัน/ปี
- มันสำปะหลัง ประมาณ 12,315ตัน/ปี
- ปอแก้ว ประมาณ 370 ตัน/ปี
- ถั่วลิสง ประมาณ 320 ตัน/ปี
- พืชเศรษฐกิจ คือ ข้าวหอมมะลิ อ้อย มันสำปะหลัง
2. อาชีพทางปศุสัตว์ ราษฎรในเขตพื้นที่เลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจ ดังนี้
- โค 12,436 ตัว, กระบือ 8,367 ตัว, สุกร 4,766 ตัว, เป็ด 49,448 ตัว และ
ไก่พื้นเมือง 205,900 ตัว
- เกษตรกรเลี้ยงไก่เนื้อ เกรด-เอ เพื่อส่งออกต่างประเทศ 48 ฟาร์ม จำนวนไก่เนื้อรุ่นละ 146,800 ตัว มูลค่าประมาณ 7,340,000 บาท/รุ่น (ลูกเล้าบริษัทก้าวหน้าการเกษตร)
3. อาชีพการประมง อำเภอเลิงนกทา มีสัตว์น้ำประเภท ปลา กุ้ง เพียงพอใช้บริโภค
ในท้องถิ่น มีการปล่อย พันธุ์ปลาในแหล่งน้ำธรรมชาติหลายแห่ง แต่ไม่มีการทำประมงแต่อย่างใด เพียงแต่จับปลา กุ้ง บริโภค ในครัวเรือนเท่านั้น
4. การเงินการคลัง
อำเภอเลิงนกทา มีสถาบันการเงิน จำนวน 3 แห่ง ประกอบด้วย ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) สาขาเลิงนกทา ธนาคารออมสิน สาขาเลิงนกทา และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาเลิงนกทา 
# หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์สำคัญ ได้แก่
1. ข้าวหอมมะลิ ตำบลห้องแซง 119 หมู่ที่ 1 ตำบลห้องแซง
2. ผ้าไหม ผ้าขิดแพรวา ตำบลบุ่งค้า 20 หมู่ที่ 8 บ้านหนองบก
3. เส้นก๋วยจั๋บ ตำบลสามแยก 14 หมู่ที่ 10 บ้านโคกสว่าง
4. ตะกร้าพลาสติก ตำบลกุดแห่ 141 หมู่ที่ 1 บ้านกุดแห่เหนือ
5. ไม้ตีพริก ตำบลสามัคคี 19/1 หมู่ที่ 12 บ้านโคกวิไล
6. สาโทนกกระทา ตำบลสวาท

 

# ด้านการศึกษา
1. สถาบันการศึกษาของรัฐ จำนวน 73 แห่ง แยกเป็น
1.1 สถาบันการศึกษา สังกัดกรมอาชีวศึกษา จำนวน 1 แห่ง ครูและบุคลากร จำนวน 80 คน นักศึกษา จำนวน 1,193 คน
1.2 สถาบันการศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา จำนวน 5 แห่ง ครู จำนวน
157 คน นักเรียน จำนวน 4,156 คน
1.3 สถาบันการศึกษา สังกัด สภาปฏิรูปแห่งชาติ จำนวน 64 แห่ง ครู จำนวน 704 คน นักเรียน จำนวน 13,779 คน
1.4 สถาบันการศึกษา สังกัด สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จำนวน 1 แห่ง ครู จำนวน 26 คน นักเรียน จำนวน 2,649 คน
1.5 สถาบันการศึกษา สังกัด สำนักงานตำรวจแห่งชาติ จำนวน 1 แห่ง
ครู จำนวน 10 คน นักเรียน จำนวน 122 คน
2. สถาบันการศึกษาของเอกชน จำนวน 1 แห่ง เป็นสถาบันการศึกษา สังกัด สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน มีครู จำนวน 21 คน นักเรียน จำนวน 80 คน
3. อัตราส่วน ระหว่างครูกับนักเรียน 1 ต่อ 177
4. อัตราการเรียนต่อ
4.1 มัธยมศึกษาตอนต้น ร้อยละ 93.57
4.2 มัธยมศึกษาตอนปลาย ร้อยละ 80.20
4.3 ประกาศนียบัตรวิชาชีพ ร้อยละ 33.31
# ด้านศาสนา
- นับถือศาสนาพุทธ 100 เปอร์เซ็นต์
- ผู้นำทางศาสนา
(1) เจ้าคณะอำเภอเลิงนกทา (ธ) คือ พระครูสุนทรศีลขันธ์ วัดป่าสุนทราราม
(2) เจ้าคณะอำเภอเลิงนกทา (ม) คือ พระครูศรีธรรมคณารักษ์ วัดโคกสำราญ
- มีวัด จำนวน 71 วัด (มหานิกาย 61 วัด, ธรรมยุตนิกาย 10 วัด), วิสุงคามสีมา 54 แห่ง, สำนักสงฆ์ 17 แห่ง, ที่พักสงฆ์ 36 แห่ง, วัดร้าง 1 แห่ง
- จำนวนพระภิกษุ 500 รูป (มหานิกาย 450 รูป, ธรรมยุตินิกาย 50 รูป)
- จำนวนสามเณร 76 รูป (มหานิกาย 56 รูป, ธรรมยุตินิกาย 20 รูป)
- วัดพัฒนาตัวอย่าง 1 วัด คือ วัดเขมไชยาราม 

# ด้านสาธารณสุข
สถานบริการสาธารณสุขของรัฐ
- โรงพยาบาลขนาด 120 เตียง จำนวน 1 แห่ง แพทย์ จำนวน 14 คน ทันตแพทย์ จำนวน 3 คน เภสัชกร จำนวน 3 คน พยาบาลวิชาชีพ จำนวน 52 คน พยาบาลเทคนิค 18 คน เจ้าหน้าที่อื่น ๆ รวมทั้งสิ้น 188 คน
- สถานีอนามัย จำนวน 18 แห่ง เจ้าหน้าที่สาธารณสุข จำนวน 64 คน
- ศูนย์สุขภาพชุมชน จำนวน 2 แห่ง
- ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน จำนวน 133 แห่ง อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จำนวน 1,188 คน
- คลินิก จำนวน 8 แห่ง
- สถานผดุงครรภ์ จำนวน 5 แห่ง
- สถานที่ขายยาแผนปัจจุบัน จำนวน 5 แห่ง
- สถานที่ขายยาแผนโบราณ จำนวน 14 แห่ง
- อัตราส่วนระหว่างแพทย์กับผู้ป่วย 1 : 10,242
# ด้านการรักษาความสงบเรียบร้อย
1. สถานีตำรวจภูธรอำเภอเลิงนกทา มีเจ้าหน้าที่ตำรวจ 138นาย แยกเป็นชั้น
สัญญาบัตร จำนวน 10 นาย ชั้นประทวน จำนวน 128 นาย
2. การปราบปรามอาชญากรรม เดือน พฤษภาคม - มิถุนายน 2546
2.1 คดีอุกฉกรรจ์ เกิดขึ้น 1 คดี จับกุมผู้กระทำผิดได้ 1 คน
2.2 คดีประทุษร้ายต่อชีวิต เกิดขึ้น 3 คดี จับกุมผู้กระทำผิดได้ 3 คน
2.3 คดีประทุษร้ายต่อทรัพย์สิน เกิดขึ้น 1 คดี จับกุมผู้กระทำผิดได้ - คน
2.4 คดีน่าสนใจ เกิดขึ้น 17 คดี จับกุมผู้กระทำผิดได้ - คน
2.5 คดีที่รัฐเป็นผู้เสียหาย เกิดขึ้น 3 คดี จับกุมผู้กระทำผิดได้ 13 คน
2.6 คดีเกี่ยวกับยาเสพติด เกิดขึ้น 3 คดี จับกุมผู้กระทำผิดได้ 3 คน 
# ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
แหล่งน้ำธรรมชาติ
อำเภอเลิงนกทา มีลำน้ำที่สำคัญไหลผ่าน คือ ลำห้วยเซบาย และลำห้วยโพง ซึ่งราษฎรใช้ในการเกษตรกรรมช่วงฤดูฝน และมีอ่างเก็บน้ำห้วยลิงโจน และอ่างเก็บน้ำห้วยสะแบก ซึ่งสามารถใช้น้ำในการเกษตรกรรม ในช่วงฤดูแล้งได้อีกด้วย

ป่าไม้ อำเภอเลิงนกทา มีพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ จำนวน ๓ แห่ง ประกอบด้วย
- ป่าดงปอ มีเนื้อที่จำนวน 187,100 ไร่
- ป่าดงบังอี่ มีเนื้อที่จำนวน 87,231 ไร่
- ป่าดงหัวกอง มีเนื้อที่ จำนวน 39,375 ไร่
ดิน สภาพดินทั่วไปเป็นดินร่วนปนทราย เหมาะแก่การทำนา ทิศเหนือ และ
ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นดินเหนียวและดินร่วน เหมาะแก่การปลูกปอ อ้อย ถั่ว และมันสำปะหลัง
สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ สภาพพื้นที่อำเภอเลิงนกทา มีสภาพป่าไม้อุดมสมบูรณ์ แต่ปัจจุบันป่าไม้ถูกทำลาย จนไม่เหลือสภาพป่าอุดมสมบูรณ์ เป็นเหตุให้ราษฎรบุกรุกพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ทำลายระบบนิเวศวิทยา
# ด้านแหล่งท่องเที่ยว
1. อ่างเก็บน้ำห้วยลิงโจน ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ตำบลห้องแซง อำเภอเลิงนกทา ห่างจาก
ที่ว่าการอำเภอเลิงนกทา ประมาณ 25 กิโลเมตร ยังไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการท่องเที่ยว มีเพียงซุ้มขายอาหารและเครื่องดื่มเท่านั้น
2. ภูถ้ำพระ ตั้งอยู่หมู่ที่ 10 ตำบลกุดแห่ อำเภอเลิงนกทา ห่างจากที่ว่าการอำเภอ
เลิงนกทา ประมาณ 13 กิโลเมตร ยังไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการท่องเที่ยวแต่อย่างใด

 

ดาวน์โหลดไฟล์ที่นี่

สภาพชุมชนเศรษฐกิจ สังคม อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร วิทยาลัยการอาชีพเลิงนกทา(เอกสาร pdf : 350 KB)ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ new.gif